Gerrit de Vries

1795-1855

Gerrit de Vries, geb. en ged. Haarlem 18./22.2.1795, ov. Amsterdam 17.5.1855, broodbakker, tr. Amsterdam 2.1.1823 Maria van der Spit, wed. van Johann Conrad Heck, Luthers.

Alvorens de familie Van der Spit nader in ogenschouw te nemen, dienen we summier in te gaan op de positie van de Luteranen in Amsterdam[1].

Nadat de Spanjaarden Antwerpen in 1585 hebben ingenomen, vluchten vele Lutheranen naar het Noorden, vooral naar Amsterdam, waar zich een belangrijke Lutherse gemeente ontwikkelt. De immigratie van Lutheranen, veelal afkomstig uit Duitse landen, gaat door tot de 19e eeuw, zodat de Lutherse gemeente van Amsterdam de grootste en rijkste ter wereld wordt in de 17e en 18e eeuw, de grootste niet-erkende gemeenschap in de republiek. Rond 1700 was de Amsterdamse bevolking voor 16% Lutheraans.

Door assimilatie schrompelt de gemeente langzamerhand ineen. Volgens de volkstelling van 1849 zijn er in ons land 62.500 Lutheranen, van wie 31.750 personen in Amsterdam wonen.

De inwijding van de eerste Lutherse kerk in Amsterdam, aan het Spui gelegen, vindt plaats op Kerstdag 1633 en eind 1671 volgt de opening van een tweede kerk aan de Singel.

De predikanten ontvangen hun opleiding steeds voor een deel aan Duitse instituten en ondergaan dus de invloed van de theologische stromingen. Als deze stromingen rationalistisch worden aan het eind van de 18e eeuw, komt het tot een afscheiding van de orthodoxen in 1791, die de Hersteld Evangelisch-Lutherse Kerk gaan formeren. Eerst in de 20e eeuw komt er een eind aan deze scheiding.

In de 18e eeuw kwam er verzet tegen de oppermacht van de Amsterdamse gemeente in het land.

De hervormde familie van der Spit, die met Lutheranen verweven is, komt nu aan de beurt. Leendert van der Spit uit Schiedam trouwt (1) ?, (2) Amsterdam 30.4.1722 (ond.) Catharina de Wilde. Daaruit: Anthonie van der Spit, ged. Amsterdam, 21.9.1729 Noorderkerk, ov. ald. (begr.) 9.9.1794, tr.:

Maria tr. (1) Amsterdam 30.10.1814 Johann Conrad Heck, geboren Friehlendorf bij Kassel ca. 1786, ov. Amsterdam 29.1.1821, meester bakker, wonend 1818-1821 Lindengracht 24, zn. van Johannes Heck en Johanna Maria Munch. Het echtpaar krijgt vier kinderen, alle in Amsterdam geboren:

  1. Johannes, geb. 1816, datum niet gevonden.
  2. Johanna Maria, geb. 25.1.1818.
  3. Hendrica, geb. 25.8.1819, tr. ald. 3.8.1843 Gerrit van Heerde, makelaar.
  4. Jan Coenraad, geb. 24.3.1821, ov. 21.4.1901, gruttersknecht in 1842, koopman in 1850, tr. al.d Christina van Pee, geb. Amsterdam 21.6.1821, ov. ald. 4.6.1907, dr. van Petrus Mijnardus Hendrikus van Pee en Frederica Anna Sabina Schmidt. Dit laatste echtpaar krijgt 7 kinderen, van wie we hier afzonderlijk vermelden het derde kind: Anna, geb. 20.9.1846, ov. Zeist 1925 (zie later).

Nadat Johann Conrad Heck is overleden, hertrouwt Maria, broodbakster, (2) 2.1.1823 Gerrit de Vries, broodbakker. Uit dit huwelijk twee kinderen gevonden in de akten:

  1. Alida, geb. Amsterdam 12.10.1823, ov. ?.
  2. Dirk, geb. Amsterdam 9.12.1828, ov. Nieuwveen 27.4.1895.

De bakkerij blijft in de Lindengracht 24, maar de familie verhuist later naar de Anjeliersgracht 44, totdat zoon Dirk in 1850 de bakkerij overneemt. Gerrit en Maria gaan dan wonen aan de Haarlemmerdijk -waar Gerrit later overlijdt- en nemen daarheen de inwonende Catharina van Oostveen (ged. Amsterdam 18.9.1791) mee. Maria woont daarna nog in de Leliestraat en overlijdt op het adres Boomstraat.

Noten
[1]  Zie: Dr. C.Ch.G. Visser, De Lutheranen in Nederland.